• TÜRK HAVACILIK VE UZAY SANAYİ A.Ş. (TUSAŞ)

• TUSAŞ’ın Vizyonu;

• TUSAŞ’ın Misyonu;

TUSAŞ, Büyük Önderimiz Atatürk’ün “İstikbal Göklerdedir” işareti ve halkımızın “Kendi Uçağını Kendin Yap” ulusal heyecanı ışığında; göklerde ve uzayda yer almak; Ülkemiz havacılık ve uzay sanayisinin gelişmesine öncülük yapmak görevlerine kendini adamıştır.

TUSAŞ, kuruluşundan bugüne kadar yaptığı tüm çalışmalarda, Ülkemizin milli gücünü ve bunun bir alt unsuru olan askeri kapasiteyi destekleyecek teknolojik kapasiteyi geliştirmek amacını aklından çıkartmamaktadır. Faaliyetlerini bu anlayış içinde öncelikle Türk Silahlı Kuvvetleri’nin hava-uzay ihtiyaçlarını özgün ve egemen sistemlerle karşılayacak kabiliyet ve ürünleri geliştirme ekseninde yürütmektedir.

Türk İnsansız Taarruz Uçağı (TİHA), Türk Başlangıç ve Temel Eğitim Uçağının (HÜRKUŞ) ve Hedef Uçaklarının TUSAŞ özgün çözümü olarak geliştirilmesi:

TUSAŞ, TSK’nın Orta İrtifa Uzun Havada Kalışlı İHA Sistemi ihtiyacı için her türlü hava şartlarında görev yapabilecek üç hava aracı ile yer sistemlerinden oluşan prototip bir sistemi milli olanaklarla geliştirmektedir. Aralık 2004’te başlayan projede ilk uçuşun 2010 yılında ve teslimatın da 2011 yılında yapılması planlanmaktadır.

Başlangıç ve Temel Eğitim amaçlı bir eğitim uçağı geliştirmesi projesi olan HÜRKUŞ projesinde, uçak Avrupa Havacılık Otoritesi’ne göre tasarlanmakta olup, gece ve gündüz görev yapabilme kabiliyetine sahip olacak ve EASA CS.23’e göre sertifiye edilecektir. Öğretmen ve öğrenci pilotun arka arkaya oturduğu, turboprop motorlu uçak, genel kullanım, aletli uçuş, seyrüsefer ve formasyon eğitim aşamalarını gerçekleştirebilme özelliklerini taşıyacaktır. Uçak kabin basınçlandırma, fırlatma ve uçak üzeri oksijen üretimi sistemleriyle emsallerinden üstün farklılıklar göstermektedir.

C130 Askeri Nakliye (ERCİYES), T38 Jet Eğitim (ARI) Uçakları ile S70 Black Hawk Helikopterlerinin özgün konfigürasyonda TUSAŞ Ana Yükleniciliğinde modernizasyonu;

2007 yılında başlayan ERCİYES programı ile Hv.K.K.lığı’na ait 13 adet C130 E/B nakliye uçağının uluslararası havacılık seyrüsefer kurallarına uyumlu hale getirilerek uçuş emniyeti artırılacak ve modernize edilen sistemler ile uzun yıllar desteklenebilecektir. 17 yeni sistemin takılacağı, beş mevcut sistemin bir üst modele yükseltileceği aviyonik modernizasyon/entegrasyon programı tamamen milli olanaklarla ülkemizde ilk kez uygulanacaktır. İlk uçuşunu 2009 yılında yapacak olan prototip sistemin kabulünü takiben, özgün modernizasyon tasarımının seri uygulaması Hava İkmal Bakım Merkezi K.lığı’nda (Kayseri) yapılacaktır.

2007 yılında başlayan ARI programı ile Hv.K.K.lığı’na ait 55 adet T-38 uçağı Görev Bilgisayarı ve Harekat Uçuş Yazılımı özgün olacak şekilde tamamen milli olanaklar ile modernize edilecektir. Yapılacak yenilemeler ile Hv.K.K.lığı’nın tekamül uçuş eğitimleri modern aviyonik sistemler ile gerçekleştirilecek, uçakların uçuş emniyeti ve desteklenebilirlik süresi önemli oranda artırılacaktır. Simülatör ve görev planlama sistemleri de paralel olarak yenilenerek eğitimin yerdeki kısmı da etkinleştirilmiş olacaktır. İlk uçuşunu 2009 yılında yapacak olan prototip sistemin kabulünü takiben, özgün modernizasyon tasarımının seri uygulaması Hava İkmal Bakım Merkezi K.lığı’nda (Eskişehir) yapılacaktır.

TSK’nın 4 adet S70 Black Hawk helikopterinin Ek Yakıt Tankı Entegrasyonu (AFTI) ve Aviyonik Entegrasyon (AVINT)’unu içeren YARASA programı TUSAŞ’ın gerçek anlamda ilk kez Ana Yüklenicilik sorumluluğu altında yürütülen bir entegrasyon tasarım-geliştirme programıdır. YARASA programı, pilot iş yükünün azaltılması, sistem emniyeti ve güvenilirliği ile kullanım konseptine yönelik kapsamlı müşteri isterlerini karşılayan karmaşık aviyonik sistem mimarisi ile, bu kapsamda ülkemizde gerçekleştirilen ilk sistem entegrasyon programıdır. Tamamen açık mimari yapıda tasarlanan aviyonik sistem, dışarıya bağımlı olmaksızın daha sonradan talep edilecek her türlü sistemin entegrasyonuna imkan verecek şekilde geliştirilmiştir. Programda geliştirme aşaması tamamlanmış olup, uçuş testleri devam etmektedir.

Keşif Gözlem Uydusunun yurt içi konsorsiyum modeli ile özgün olarak geliştirilmesi:
TÜBİTAK UZAY-TUSAŞ İş Ortaklığı modelinde başlatılan projede keşif gözetleme uydu sistemi ile uydudan gelecek görüntülerin alınacağı, işleneceği ve uydu kontrolünün yapılacağı yer istasyonu geliştirilecek ve devreye alınacaktır.

Türk Taarruz/Taktik ve Keşif Helikopterinin (ATAK) TUSAŞ Ana Yükleniciliğinde geliştirilmesi:
K.K.K.lığı’nın ihtiyacı olan 51 adet kesin (41 adet opsiyonel) Taarruz/Taktik Keşif Helikopteri, kullanıcı ihtiyaçları doğrultusunda özgünleştirilecek, üretilecek ve entegre lojistik destek hizmeti verilecektir. ATAK Programında Ana Yüklenici olan TUSAŞ, T129 Helikopterinin K.K.K.lığı’nın ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde performansından ve üretiminden sorumlu olacaktır. Geliştirme aşamasında, milli kuruluşlar ile işbirliği içerisinde, tamamen Türk endüstrisinin hakimiyeti altında “egemen” bir ürün yaratılacak ve helikopterlere yaklaşık 30 yıl olan kullanım ömrü boyunca istenilen kapsamda modernizasyon yapılma olanağına kavuşulacaktır. Program, bünyesinde bir çok ilki barındırmaktadır. TUSAŞ bu program sayesinde, uluslararası alanda söz sahibi olabilecek aynı zamanda güçlü bir silah olan modern ve kritik bir helikopterin fikri mülkiyetine ortak olmuştur. Bundan böyle T-129 olarak anılacak olan helikopterin bütün dünyaya satışlarında TUSAŞ, Türkiye’nin ATAK Programı’nda sahip olduğu iş payını gerçekleştirme olanağını bulacaktır. Diğer bir avantaj, ulusal olanaklarla geliştirilen özgün silah ve aviyonik sistemlerinin, tamamen Türk mühendis ve teknisyeninin katkılarıyla helikoptere entegre edilecek olmasıdır. Böylece platform hakimiyeti en üst seviyeye çıkacak, ileride gündeme gelebilecek her türlü modifikasyonu kendi gücümüzle helikopter üzerinde gerçekleştirme olanağımız olacaktır.

TUSAŞ, Müşterek Taarruz Uçağı (JSF/F-35) ve A400M Nakliye Uçağı gibi küresel ölçekli uluslararası tasarım ve geliştirme projelerine katılım:
Milli Sanayi Kuruluşu olarak Airbus Military S.L.’e ortak olan TUSAŞ, Airbus (Fransa, Almanya, İspanya ve İngiltere), EADS (İspanya) ve FLABEL (Belçika) havacılık firmaları ile birlikte Avrupa hava kuvvetlerinin gelecek nesil taktik, lojistik hava nakliye ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla başlatılan A400M uçağının tasarım ve geliştirme faaliyetlerine katılmaktadır. Türkiye’nin satın alacağı 10 adet A400M uçağına karşılık TUSAŞ’ın sorumlu olduğu yapısal iş paketi Ön-Orta Gövde, Kanatçık ve Hava Freni, Paraşütçü Kapıları, Acil Çıkış Kapakları, Kuyruk Konisi ve Arka Gövde Üst Paneli tasarım ve imalatı ile Gövde Kabloları imalatını, sistem iş paketi ise Işıklandırma ve Su/Atık sistemlerinin tasarım ve imalatını kapsamaktadır.

JSF/F-35 programı kapsamında halihazırdaki iş paketlerimiz F-35 uçaklarının “Hava-Yer Harici Yük Adaptörleri”, “Orta Gövde Kompozit Parçaları” ile “Orta Gövde” üretiminden oluşmaktadır. Programdaki en büyük iş paketimiz JSF/F-35’in en sofistike yapısal ana aksamlarından birisi olan “Orta Gövde”nin dünyada ikinci kaynak olarak şirketimizde üretilmesidir. Bu kapsamda, ilk alt ünitelerin üretimini takiben birkaç yıl içerisinde kademeli olarak, önümüzdeki 20 yıl boyunca sürecek olan komple “Orta Gövde” üretimine geçilecektir.

Özgün nitelikteki projeler dışında TUSAŞ’ın faaliyetleri arasında, Türk Hv.K.K.lığı envanterinde bulunan F-16 uçaklarının aviyonik modernizasyonu, Ürdün ve Pakistan Hv.K.K.lığı’nın envanterinde bulunan F-16’ların yapısal ve aviyonik modifikasyonları, CN-235 platformlarının Dz.K.K. ve S.G.K.’nın Deniz Karakol/Gözetleme görevleri için modifikasyonu, ATR-72 platformlarının yine Dz.K.K.lığı için modifikasyonu ile B737-800 uçaklarının Havadan Erken İhbar ve Kontrol Uçağı’na dönüştürülmesindeki tüm yapısal tadilatlar ile sistem entegrasyonu bulunmaktadır.

Bugün TUSAŞ, küresel ölçekli tasarım ve geliştirme programlarında takım oyuncusu olarak yer almakta ve havacılık sektöründe lider konumunda olan uluslararası kuruluşlar ile yapısal komponent/parça tasarım/üretiminde birlikte çalışmaktadır: AgustaWestland (AW139), Airbus (A319/320/321, A380), Aermacchi (B787), Boeing (B737, 747, 767, 777), EADS CASA (CN-235), Eurocopter (AS532, EC135), Lockheed Martin (F-16), MDHI (MD-902), Sikorsky (S70, MH/UH-60, S76), Spirit Aerosystems (B737, 767, 777) ve diğer havacılık şirketleri ile ağırlıklı olarak tedarik zincirinde “tek kaynak” olarak çalışmalarını sürdürmektedir.

Ortak Geliştirme:
TSK’nın Genel Maksat Helikopteri Projesi değerlendirme süreci devam etmektedir. Proje kapsamında mevcut olan altı farklı kullanıcının konfigürasyonel ihtiyaçlarını helikopterlere entegre etme sorumluluğunu üstlenmek doğrultusunda çalışmalara devam edilmektedir. Başta Türkiye ve bölge ülkelerinin ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan analizler neticesinde tasarım, modifikasyon, üretim, satış ve satış sonrası destek haklarına sahip olunacak bir helikopterin belirlenmesiyle TUSAŞ, uçak alanındaki atılımların benzerini helikopter alanında da gerçekleştirmeyi hedeflemektedir.

Yeni geliştirilmekte olan Yolcu Uçağı, İnsansız Hava Aracı gibi çok sayıda projeye belirli haklara sahip iş ortağı olarak katılma yönünde çabalarını sürdürmekte olan TUSAŞ, yakın geçmişte Airbus A350 uzun menzil yolcu uçağı geliştirme projesine yapısal bir komponentin risk paylaşımcı tasarım/üretim ortağı olmuştur.

TUSAŞ, 2007 yılını yaklaşık 194 Milyon $ ciro ve 165 Milyon $ ihracat ve yaklaşık 2700 personel sayısı ile tamamlamıştır. 2008 yılında ise satışlarının 400 Milyon $’nın üzerine çıkması ve personel sayısının 3.200 seviyelerine çıkması hedeflenmektedir. 2007 yılında imzalanan 1.2 milyar $ tutarındaki sözleşme ile TUSAŞ’ın mevcut sözleşmeye bağlı ve gerçekleşme olasılığı yüksek taahhüt yükü 8 Milyar $ mertebesine ulaşmıştır.

Dünyadaki son teknolojik gelişmeleri yakından izleyerek havacılık alanında öncü kuruluşlar arasında yer almaya kararlı olan TUSAŞ, ülkemize 21. yüzyılda yeni ufuklar açmayı hedeflemektedir.

ADRESİ : Fethiye Mahallesi Havacılık Bulvarı No: 17 P.K. 06980 Kazan / ANKARA
Tel. : (0312) 811 18 00 Faks : (0312) 811 14 25
Web : www.tai.com.tr